در جواب دستخط مبارك شاهزاده فرمانفرما پاكتى عرض كرده‌ام ، لفا فرستادم كه خود شما خدمتشان تقديم داريد . خبر تازه‌اى نيست ، جز مسئلهء فوت مرحوم سردار مفخم كه البته شما در آن صفحات شنيده‌ايد . از قرارى كه تلگرافا از رامهرمز خبر دادند ، بعد از ورود به مالمير ، خواسته است بر سبيل تفنن مسهلى بخورد ، دواى عوضى خورده است كه به فاصلهء دو ساعت تلف شده . ديروز بهادر الدوله مجلس ختمى در تهران گذاشته بود و جناب وزير دربار را فرستادند برچيد . كار ايل « 10 » هم معلوم نيست كه به حاجى على قلى خان واگذار مىشود يا به ديگرى . زياده مطلبى نيست . ميان جناب آقاى بحرينى و آصف السلطنه بر سر اراضى رادكان « 11 » و دادكان « 12 » ، خيلى سخت به هم خورده به طورى كه از تهران بصير السلطنه و احمد خان را براى رسيدگى فرستادند . شنبه 18 محرم 1323 قمرى « 13 » هو فرزند مكرم هزار نقش برآرد زمانه و نبود * يكى چنان كه در آئينهء تصور ماست پاكت 29 ذيحجه كه مراسلهء حضرت و الا را در لف داشت ، رسيد . مدتى بود در افواه خواص مذكور بود كه ، خيال مأموريت به آذربايجان دارند . من چون مأخذ صحيح به دست نبود ، اعتنائى نداشتم تا از محل معتبر شنيدم كه حضرت اقدس وليعهد را احضار به تهران نمودند كه در غيبت موكب مسعود ، نايب السلطنه باشد « 14 » . فرستادم معتمد بقايا آمد ، پرسيدم . گفت ، خيلى محرمانه است . مدتى بود در تلگراف رمز خبر كردند كه دست و پاى خودتان را جمع كنيد ؛ اگر سفر فرنگ سر گرفت ، بايد بيائيد تهران . وليعهد هم چون سفر فرنگ را بىاصل مىدانست ، جواب لا و نعم نداد . اين چند روز كه سفر سر گرفت ، باز رمزا خبر دادند كه بايد زود حركت كنيد . صرف انكار كرد كه ممكن نيست ؛ اگر من بيايم ، رشتهء كار آذربايجان طورى گسيخته مىشود كه اصلاحش ممكن نيست . جواب تحريرى دادند كه اگر نيايى ، رشتهء كار تهران و سلطنت گسيخته مىشود . آن وقت در تلگراف رمز جواب داد كه در اين صورت ، جز مأموريت نظام السلطنه علاجى ندارد . اين‌ها هم بسيار تحسين و تصديق كردند ، ولى قرار شد كه

--> ( 10 ) - منظور ايل بختيارى است . ( 11 ) - رادكان نام دهى است از دهستان دودانگهء بخش ضياءآباد شهرستان قزوين . ( 12 ) - دادكان نام دهى است از دهستان دودانگهء بخش ضياءآباد شهرستان قزوين . ( 13 ) - از تهران به بروجرد . ( 14 ) - سفر سوم مظفر الدين شاه به فرنگ ، از روز جمعه 22 صفر 1323 با رفتن شاه به باغ شاه آغاز . و در روز شنبه 7 شعبان 1323 با ورود شاه به تهران پايان پذيرفت . در غيبت شاه ، محمد على ميرزا وليعهد از تبريز به تهران آمد و حسين قلى خان با سمت پيشكارى آذربايجان مستقلا به آن صفحات عزيمت نمود . در طى اين مدت امور داخلهء مملكت به مشير السلطنه و خارجه به مشير الدوله وزير امور خارجه راجع بود .